Door Lotte Heuberger
Op vrijdag 30 januari zijn we met een groep Sib-ers naar De Nederlandsche Bank (DNB) geweest om van iemand die zich op het heetst van de snede bevindt te horen hoe het nou precies zit met de huidige financiële crisis. Na heel wat telefoontjes, omdat we niet naar het fameuze DNB gebouw aan het Frederiksplein gingen, maar naar een ander gebouw er vlakbij, wat nogal lastig te vinden bleek, gingen we om 15.15 dan toch eindelijk naar binnen. We werden heel hartelijk ontvangen met koffie, thee en chocolaatjes. Na het nuttigen van deze kleine versnaperingen was het tijd voor het meer serieuze gedeelte van ons bezoek namelijk een lezing over de financiële crisis en de rol van DNB daarbinnen verzorgd door Melle Bijlsma, toezichthouder bij DNB. De heer Bijlsma is werkzaam binnen de divisie financiële stabiliteit en vertelde de afgelopen tijd zeker veel overuren te hebben gedraaid..
De oorzaken van de kredietcrisis komen kort samengevat op het volgende neer: er zat teveel geld in het systeem, er was sprake van een hoge leverage, er waren allerlei nieuw financiële innovaties met te hoge risico’s en de Amerikaanse huizenmarkt stortte in. Met name de verspreiding en de heftigheid van de crisis zijn opvallend, aldus Bijlsma. Een relatief beperkte Amerikaanse kwestie heeft zich razendsnel tot een wereldwijd probleem ontwikkeld. Alleen een paar academici en echte zwart kijkers hadden tweeëneenhalf jaar geleden kunnen voorspellen dat dit zou gebeuren.
De DNB heeft als advies en controle orgaan binnen onze economie haar steentje bijgedragen aan de aanpak van de financiële crisis. In Europa hebben de autoriteiten, naar mening van Bijlsma, goed gehandeld. Er is snel een plan ontwikkeld op Europees niveau waarbij kapitaalinjecties in banken en garantieplannen voor de lange termijn financiering centraal staan. Als voorbeeld werd er tijdens de lezing naar ING gekeken. Deze bank heeft een balans van 1300 miljard, waar Nederland een BNP heeft van 550 miljard. Hieruit valt wel af te leiden dat mocht er iets mis gaan met ING dit duidelijk een onoverzienbaar probleem zou opleveren. Daarom heeft de overheid geld geleend aan ING. Het geld is geleend en niet gegeven en ING kan de staat uitbetalen tegen 150 procent of met behulp van aandelen. Dit zou dus inderdaad weleens gunstig kunnen uitpakken voor de Nederlandse staatskas, zoals minister Bos al een tijdje roept. De kredietcrisis heeft er in ieder geval voor gezorgd dat men in de financiële wereld voortaan voorzichtiger zal handelen aan de hand van nieuwe regels en standaards. Tenslotte deed Bijlsma een kleine voorspelling dat de economie in 2010 waarschijnlijk weer een voorzichtig herstel zal gaan tonen.
Na afloop van en tijdens de lezing werden er nog een paar kritische vragen gesteld. Zoals: Wist DNB niet al heel lang dat IJslandse banken niet erg betrouwbaar waren? Het antwoord was ja, maar iedereen die er in geïnteresseerd was had dit ook kunnen weten. Het probleem is geweest dat de meeste mensen zich er niet in hebben verdiept omdat ze nooit hadden gedacht dat er iets dergelijks zou kunnen gebeuren als is gebeurd met het faillissement van de IJslandse overheid.
Na afloop van het bezoek aan DNB hebben we met zijn allen in een café in de Utrechtsestraat nog even onder het genot van een drankje alles rustig doorgesproken. Al met al was het een zeer interessante en geslaagde activiteit. Laten we maar hopen dat het herstel van de economie zich inderdaad volgend jaar weer langzaamaan zal inzetten…
